در بازی کلمه ممنوع باید یک واژه را توضیح بدهی، اما اجازه نداری چند کلمه واضح و نزدیک به آن را به زبان بیاوری. مثلاً برای رساندن «چتر» نمی‌توانی از «باران»، «خیس» یا «باز» استفاده کنی. همین محدودیت، توضیح ساده را به مسئله‌ای خلاقانه تبدیل می‌کند. کارت‌های این مقاله تألیف شده‌اند و برای یک نسخه خانگی مشخص آماده‌اند.
قوانین پیشنهادی برای شروع
چهار نفر یا بیشتر به دو تیم تقسیم شوند. در هر نوبت یک نفر از تیم فعال توضیح می‌دهد و هم‌تیمی‌هایش حدس می‌زنند. یک نفر از تیم مقابل کارت را می‌بیند و فقط رعایت محدودیت‌ها را کنترل می‌کند. زمان پیشنهادی هر نوبت شصت ثانیه است.
گفتن خود واژه هدف، کلمات ممنوع روی کارت، املای حروف، ترجمه مستقیم و اشاره به نوشته‌های محیط مجاز نیست. در این نسخه، مشتق روشن واژه ممنوع هم حساب می‌شود؛ مثلاً اگر «آموزش» ممنوع است، «آموزشی» راه فرار از قانون نیست. پیش از دور اصلی یک کارت آزمایشی بازی کنید.
ده کارت آسان
| هدف | سه واژه ممنوع |
|---|---|
| چتر | باران، خیس، باز |
| بستنی | سرد، شیرین، قیف |
| دوچرخه | چرخ، رکاب، سواری |
| کتابخانه | کتاب، مطالعه، امانت |
| مسواک | دندان، خمیر، دهان |
| ساعت | زمان، عقربه، دقیقه |
| کفش | پا، بند، پوشیدن |
| یخچال | سرد، غذا، آشپزخانه |
| عینک | چشم، دیدن، شیشه |
| بالش | خواب، سر، تخت |
برای نمونه، توضیح مجاز چتر می‌تواند این باشد: «وسیله‌ای دسته‌دار که بالای بدن نگه می‌داریم تا قطره‌های آسمان به لباسمان نرسد.» اگر داور فکر می‌کند توضیح بیش از حد نزدیک است، باید دقیقاً واژه ممنوع گفته‌شده را مشخص کند؛ نزدیک بودن معنا به‌تنهایی خطا نیست.
ده کارت متوسط
| هدف | سه واژه ممنوع |
|---|---|
| قطب‌نما | شمال، جهت، عقربه |
| آسانسور | طبقه، بالا، ساختمان |
| آتش‌نشان | آتش، خاموش، شلنگ |
| گذرنامه | سفر، کشور، پاسپورت |
| نجار | چوب، میز، اره |
| زنبور | عسل، نیش، حشره |
| نقشه | مسیر، جغرافیا، راه |
| دوربین | عکس، فیلم، لنز |
| تقویم | روز، ماه، سال |
| پل | رودخانه، عبور، دوطرف |
در این سطح توضیح کاربرد معمولاً بهتر از تکرار مترادف‌ها جواب می‌دهد. برای «تقویم» می‌توان درباره پیدا کردن تاریخ تولد یا علامت زدن قرارها حرف زد، بدون آنکه سه واژه ممنوع را گفت. واژه‌ها را پیش از بریدن کارت با مخاطبان تطبیق دهید؛ کارت ناآشنا مسئله توضیح دادن را به آزمون دانسته‌های تخصصی تبدیل می‌کند.
ده کارت چالشی
| هدف | سه واژه ممنوع |
|---|---|
| عدالت | حق، برابر، قاضی |
| خاطره | گذشته، یاد، فراموش |
| صبر | انتظار، عجله، تحمل |
| اعتماد | اطمینان، راز، باور |
| خلاقیت | ایده، تازه، ساختن |
| رقابت | مسابقه، برد، باخت |
| همکاری | تیم، کمک، مشترک |
| تعادل | توازن، افتادن، وزن |
| فرصت | زمان، شانس، موقعیت |
| تصمیم | انتخاب، فکر، گزینه |
واژه‌های انتزاعی را با موقعیت توضیح بده. برای «صبر»، می‌توانی کسی را توصیف کنی که کنار گلدان می‌نشیند و هر چند دقیقه آن را از خاک بیرون نمی‌کشد. لازم نیست توضیح زیبا باشد؛ باید برای شنونده مسیر معناداری بسازد.
امتیاز و کارت ردشده
هر پاسخ درست یک امتیاز دارد. هر بار گفتن واژه ممنوع، همان کارت را می‌سوزاند و یک امتیاز کم می‌کند. هر تیم در هر نوبت یک بار حق دارد بدون جریمه کارت را رد کند؛ ردهای بعدی فقط زمان را می‌گیرند و امتیازی ندارند. این‌ها قواعد پیشنهادی همین نسخه‌اند، نه ادعای یک قانون جهانی.
مثلاً تیمی در شصت ثانیه پنج پاسخ درست و یک خطا داشته است: امتیاز نوبت چهار می‌شود. اگر دو کارت را رد کرده، بابت رد دوم امتیاز دیگری کم نمی‌کنیم. نوشتن همین مثال پیش از مسابقه از اختلاف جلوگیری می‌کند.
نسخه دونفره و جمع نامتوازن
برای دو نفر، رقابت را به هدف مشترک تبدیل کنید: در ده کارت چند پاسخ درست می‌دهید؟ بعد نقش توضیح‌دهنده و حدس‌زننده عوض شود. واژه‌های قبلاً دیده‌شده را برای رکورد بعدی دوباره استفاده نکنید.
اگر یک تیم عضو بیشتری دارد، تعداد توضیح‌دهنده‌های هر تیم در یک دور کامل برابر باشد و افراد بچرخند. همچنین اجازه ندهید یک نفر همه پاسخ‌ها را فریاد بزند؛ می‌توانید پاسخ نهایی را به سخنگوی چرخشی بسپارید. ایده‌های اجرای مشارکتی در بازی‌های همکاری خانوادگی آمده است.
سوال‌های پرتکرار
اشاره با دست مجاز است؟
در نسخه این مقاله خیر؛ توضیح فقط شفاهی است. اگر اجرای بی‌کلام دوست دارید، کلمات پانتومیم برای بازی جداگانه مناسب‌تر است.
اگر هم‌تیمی واژه ممنوع را بگوید خطاست؟
خیر؛ محدودیت برای توضیح‌دهنده است. او نباید پاسخ هم‌تیمی را با تکرار واژه ممنوع تأیید کند.
چطور کارت تازه بسازیم؟
یک هدف آشنا انتخاب کن و سه سرنخ خیلی واضحش را ممنوع کن. کارت را یک بار امتحان کن؛ اگر بدون دانسته تخصصی هیچ راه توضیحی ندارد، یکی از محدودیت‌ها را آسان‌تر کن.